NHỮNG NĂM THÁNG TÔI Ở KHẢI MINH

 

 

 

 

 

 

 

 

Tôi có một trí nhớ khá tốt, những chuyện xảy ra cách đây gần 35 năm lúc  chỉ có 5 tuổi tôi vẫn c̣n nhớ như  in trong tâm trí tôi…

 

Ngày đầu tiên đến trường:

 

Đó là năm 1971, lúc tôi được 5 tuổi mẹ tôi quyết định cho tôi đi học lớp Mẫu Giáo (Ấu Trỉ Viên), mặc dầu các bạn cùng trang lứa đă đi học từ trước đó một năm rồi, cho nên tôi đăng kư học thẳng vào lớp Ấu Trỉ Cao.  Hôm đó anh trai tôi ( Vương Vĩnh Minh) dẫn tôi đến trường Trung Học Khải Minh tại số 13 đường Miếu Bà, Thị Xă Nha Trang, cách nhà tôi khỏang 500m.   Tôi nhớ pḥng ghi danh nằm ở tay trái tầng trệt pḥng thứ hai thuộc dăy lầu bên ng̣ai.  Khi ghi danh cô phụ trách đăng kư ghi danh học sinh nhập học hỏi tên tôi, anh tôi trả lời là Vương Vĩnh Hiệp. Anh tôi đọc chữ Hiệp không chuẩn nên cô ghi hỏi lại vài lần, cuối cùng anh tôi mới giải thích được chữ hiệp gồm có chữ thập và ba chữ lực.  Lúc đó cô ghi danh mới ghi đúng.  Nhưng sau đó nhiều người vẫn nh́n tên tôi và đọc sai là lực.  Hiện nay khi người ta hỏi tên tôi, tôi chú thêm hiệp là hiệp lực,hiệp nghị, hiệp định, hiệp trợ, hiệp hội… cho đến khi người ta hiểu chữ hiệp nào…

 

Ngày chính thức đi học tôi được mẹ tôi diện một bộ đồ thiệt đẹp, sau khi tiếng kẻng vào lớp nổi lên chúng tôi được cô giáo dẫn vô lớp học.  Lần đầu tiên trong cuộc đời phải ngồi yên trong khỏang thời gian dài nên vừa khi có tiếng kẻng báo giờ ra chơi tôi vội phóng ra chạy khắp sân, chạy nhảy và đi hết khắp sân trường cho đến giờ vô lớp.  Tôi là người vô lớp cuối cùng, khi chạy đến chỗ tôi ngồi th́ tôi phát hiện một điều quái lạ:  Sao chổ tôi ngồi đă có thằng nhóc nào ngồi rồi, và chỗ để cặp táp không phải là cặp của tôi?!! Và tôi nh́n chung quanh lớp, điều tôi hỏang hốt thực sự là trong lớp chẳng có ai quen cả !!!  Lập tức tôi hiểu ngay ra là tôi đă vô nhầm lớp! Tôi đỏ gay cả mặt và chạy biến ra khỏi lớp trước khi cô giáo đến…

 

Những ngày sau đó đi học việc đầu tiên là tôi nhận dạng vị trí lớp và các đặc điểm xung quanh lớp học đó, và cẩn thận hơn nữa tôi để ư bạn học ngồi bên cạnh ḿnh là ai và tên ǵ.  Cho đến nay tôi vẫn c̣n nhớ bạn học ngồi bên cạnh tôi trong những ngày đầu tiên đi học tên là Lâm Thục Anh.   Cô bé này ở nhà c̣n có tên là Trang  là con gái của Ông Bà Hiệp Thành Lâm Mộc Huy, và tôi c̣n làm dấu để khỏi bị nhầm lẫn là cô bé thường hay vận một chiếc váy rất xinh nền trắng ca rô đỏ, xanh, và để chắc ăn hơn nữa tôi nhớ cô bé ngồi ở dăy bàn bên trái tôi rất dễ thương với mái tóc buộc đuôi gà tên là Hùynh Lệ Na nhà ở 117 đường Lữ Gia.

 

Sự kiện trọng đại ở Trường Khải Minh:

 

Năm 1972 tôi học lớp 1C và tôi bắt đầu được mặc đồng phục với áo sơ mi trắng quần sọoc xanh dương, và số học sinh của tôi là 2722, tôi rất thích thú với các sách giáo khoa như Quốc Ngữ, Thường Thức được in màu do Đài Loan xuất bản, nhưng có bài học cho đến nay tôi không thể nào học được đó là các phù hiệu chú âm ( hiện nay tôi chỉ sử dụng kiểu phanh âm với kư hiệu La Tinh của Trung Quốc Đại Lục ).  Tôi bắt đầu làm quen được hết các bạn trong lớp,nhất là các bạn nam,trong đó tôi chơi thân cho đến ngày rời khởi Khải Minh như Ngụy Chí Phát, Châu Nại Phúc, anh em Mai Quảng Thành, Mai Quảng Liêm, Thạch Quốc Trụ, Vương Viễn Kiện…C̣n các bạn nữ do mắc cở nên chỉ biết chứ không chơi chung, nhưng có một cô tôi vẫn nhớ măi với mái tóc ngắn cắt ngang, da trắng mịn, khuôn mặt bầu bỉnh, cặp mắt to đen láy, và lúc nào cũng mắc áo sơ mi cài  sát cổ áo và học giỏi nhất lớp, được Cô giáo chọn làm lớp trưởng cho các lớp sau cho đến khi tôi lên thay thế.  Cô bé đó tên là Phan Thúy Ưng, sau này tôi được biết nhà ở số 2 Trưng Nữ Vương ( gần chợ Đầm).

 

Năm 1972 trường Khải Minh đăng cai tổ chức giải vô địch bóng rỗ các tỉnh Trung Nam bộ và Cao Nguyên.  Đây có thể coi là sự kiện quan trọng nhất từ trước đến nay.  Theo kư ức tôi lúc đó nhà trường chuẩn bị rất kỹ cho sự kiện thể thao quan trọng này.  Đội bóng của trường Khải Minh mang tên Kiều Thanh tập trung các cầu viên ưu tú nhất của trường.  Việc có được một tấm vé vô xem cuộc thư hùng của các đội bóng của các tỉnh không phải dễ.  May sao Cậu của tôi (ông Lư Giới Dân ) dư một vé cho tôi đi xem.  Lúc đó tôi chỉ có 6 tuổi có biết xem ǵ đâu? Nhưng không khí sôi nổi ở trong trường  và ng̣ai trường khiến tôi rạo rực, muốn vô xem thử những ǵ diễn biến bên trong sân trường.  Thưc sự cho đến nay tôi chỉ c̣n nhớ là đội Châu Đốc vô địch và đội Kiều Thanh Nha Trang đứng thứ 4. Mà thông tin đó tôi nghe nói lại thôi, chứ hôm tôi vô sân chỉ nhớ là thấy Thầy Lâm Mỹ An có mái tóc xỏa trước trán nhảy tranh bóng rất đẹp.  Cầu viên của đội Châu Đốc khiến tôi rất ngạc nhiên về nước da ngâm đen như người Châu Phi và cao lều khều…Nhưng sẽ rất thiếu sót nếu không nói đến chương tŕnh ca vũ do các học sinh trường Khải Minh tŕnh diễn.  Tôi chỉ c̣n nhớ đến giọng hát ngọt ngào của Cô Vương Viễn Khiết khi hát bài Thập Bát Cô Nương Nhất Đóa Hoa, và nhất là điệu múa của hai nữ sinh ( h́nh như lớp 3 ) được đệm bằng bản nhạc Vọng Xuyên Thu Thủy ( Trường Kỳ “Nagasaki” Hồ Điệp Cô Nương ) một bài hát của Nhật Bản, đến nay tôi vẫn c̣n nhớ lời bài hát đó mặc dầu hiện nay các CD hát bằng lời khác.        Tôi nghĩ tất cả các sự kiện diễn ra trong những ngày tổ chức giải vô địch bóng rỗ ở Trường Khải Minh là kỷ niệm khó phai trong đời đối với tất cả học sinh của trường…

 

Những người bạn học mới và người Cô giáo tôi nhớ măi trong đời:

Lên lớp 3 th́ từ 3 lớp nhập lại c̣n 2 lớp, tôi học ở lớp 3B, từ lờp 2 tôi đă chơi thân ng̣ai các bạn đă nói ở trên c̣n có thêm các bạn Lâm Di Qúy, Sóai Diệc Xuyên, Vương Văn Minh, Ngô Thanh Minh, Lâm Minh Hoa…Các bạn Quách Hán Minh, Lư Vỹ Cường, Vân Đại An th́ tôi rất mến v́ tánh t́nh dễ thương nhưng ít chơi chung.  C̣n các bạn nữ trong lớp th́ tôi nhớ gần hết: Tôn Tuyết Phương con của tiệm thuốc bắc Dân Khang có mái tóc dài đen bóng uốn quăng; Hùynh Lệ Quyên nhà ở đường Ngô Gia Tự ( Nguyễn Ḥang ) có cặp mắt to;  Ngô Tú Phụng có nước da trắng hồng nhà ở góc cua Đào Duy Từ và Độc Lập; Ngô Lệ Kiều con của nhà hàng Đông Thành có cái lúm đồng tiền trên má; Mạch Lệ B́nh nhỏ nhắn xinh xắn;  Phan Ái Liên con của tiệm thuốc bắc Thọ Nguyên Đường dáng người khỏe khoắn…

 

Năm tôi học lớp 3 có hai sự kiện khiến tôi không bao giờ quên:  Một là trong lớp tôi là người duy nhất được chọn biểu diễn khẩu cầm ( armonica), và điều thứ hai là đại diện khối 3 phụ trách đọc diễn văn bằng tiếng Hoa trước ṭan trường.  Tôi chưa bao giờ đụng đến khẩu cầm chứ đừng nói đến chuyện biểu diễn.  Cô Hàn Hồng cô giáo chủ nhiệm lớp tôi phụ trách dạy tôi thổi khẩu cầm.  Hằng ngày vào giờ ra chơi Cô Hồng gọi tôi xuống Hiệu Vụ Xứ  ( Pḥng Giáo Vụ) đến bên bàn làm việc của Cô và Cô dạy tôi sử dụng khẩu cầm, sau một thời gian tập luyện tôi đă thổi khá thành thạo nhưng không hiểu sao chương tŕnh biểu diễn ca vũ nhạc của trường sau đó hủy bỏ nhưng nhờ đó tôi được biết thổi khẩu cầm.  C̣n việc đọc diễn văn nhờ sự nhiệt t́nh giúp đở của Cô Hồng tôi có một bài diễn văn khá hay đọc trước hàng trăm khán gỉa.  Tôi vẫn c̣n nhớ mang máng nội dung bài diễn văn nói về nền kinh tế các nước Đông Nam Á.  Tôi nghĩ kỹ năng nói trước đám đông của tôi hiện nay cũng có thể nhờ được huấn luyện từ đó.  H́nh ảnh Cô Hàn Hồng tôi nhớ măi trong tâm trí, v́ trong suốt qúa tŕnh học hành của tôi cho đến nay Cô để lại ấn tượng về sự dịu dàng, nhân từ, hết ḷng yêu mến dạy dỗ học tṛ.  Tiếng Hoa của tôi nhập tâm và hiện nay sử dụng nói nghe như người bản xứ  ḥan ṭan là nhờ trong thời gian học ở Cô tôi tập trung, nổ lực và với căn bản đó về sau tôi đi sâu hơn về tŕnh độ tiếng Hoa thuận lợi hơn.  Tôi vẫn c̣n nhớ hồi đó dáng người Cô ốm cao, đôi mắt to, tóc cắt ngang vai và uốn cong, và qua bài viết này tôi xin được gởi lời tri ân đến với Cô và mong ước Cô luôn khỏe mạnh và hạnh phúc.

 

Những bài học rèn luyện nhân cách  và những năm tháng sau ngày 30.4.1975:

 

Chương tŕnh giáo dục của Khải Minh đă trang bị cho tôi vốn liếng tiếng Hoa khá vững vàng.  Ng̣ai sách giáo khoa của trường tôi mượn sách, tiểu thuyết, truyện tranh về xem.  Tôi mượn từ các gia đ́nh trong cộng đồng người Phước Kiến như: Hiệp Phát, Hiệp Thuận Hưng…và đi thuê ở hiệu sách trước cửa Thiên Thái ở gần trường.  Lúc đầu tôi đọc truyện tranh Lăo Phu Tử, Tiểu Lưu Manh, Tây Du Kư…sau đó tôi đọc cả tiểu thuyết kiếm hiệp của Kim Dung, Cổ Long, Lương Vũ Sanh;  tiểu thuyết t́nh cảm của Qùynh Dao, Y Đạt, Từ Tốc…Không hiểu hết tôi cũng đọc, rồi tra tự điển, ở nhà tôi hàng ngày hay mở đĩa nhạc phát các bài hát của các ca sĩ Thanh Sơn, Hùynh Thanh Nguyên, Trương Tiểu Anh, Đặng Lệ Quân….Tối tối các Cô tôi ở tiệm Hiệp Thuận Hưng gọi tôi ra dạy tôi học thêm.  Chị Lâm Bích Trân con của Hiệp Phát kèm tôi thêm ( đáng tiếc chị Trân bị bắn chết năm 1978 khi vượt biên).  Chị Hứa Minh Huệ ở cafê Du Hưng đường Trần Qúy Cáp dạy thêm tóan cho tôi…với phương cách được đào tạo tổng hợp như thế này hiện nay tôi học tiếng Hoa tiến bộ rất nhanh.

 

 Từ những bài học đầu tiên nhận mặt chữ như nhân, thủ, túc, đao, thước, bố…tôi học được cái lanh trí và b́nh tĩnh của Tư Mă Quang khi đập vỡ cái lu nước để cứu bạn; cái thông minh sáng tạo của Tào Xung khi nghĩ ra cách cân con voi qua chiếc xuồng; cái trung thực dũng cảm của Washington khi lỡ chặt gẫy cây táo mà bố ḿnh yêu qúy; cái kiên tŕ nhẫn nại của vị tướng tên Bruce người Scotland nh́n con nhện dệt mạng nhện đến lần thứ bảy và hiểu ra rồi sau đó đánh bại  quân Anh …

 

Sau những ngày hoang mang, khủng hỏang trong thời gian đầu giải phóng tôi trở lại nhà trường học tiếp lớp 4, và tôi hụt hẩng và buồn rầu suốt mấy ngày liền v́ môt số các Thầy Cô, bạn học của tôi đă rời xa Khải Minh.  Có thể họ chuyển vô Sài G̣n hoặc vượt biển đi đến một chân trời khác..  Kể từ đó tôi không c̣n gặp Cô Hàn Hồng, các bạn như Thạch Quốc Trụ, Quách Hán Minh, chị em Phan Thúy Ưng, Phan Thúy Kiều, Mạch Lệ B́nh…Tôi không c̣n mơ ước chống lớn để được mặc đồng phục quần dài, áo sơ mi thắt cà vạt như các anh lớp lớn v́ sau ngày giải phóng học sinh “được” mặc đồ tự do,   Tôi không c̣n phải lên hội trường để chào cờ Đài Loan Trung Hoa Dân Quốc và hát bài Quốc Ca Đài Loan, và tiếp theo chương tŕnh tiếng Hoa được dạy như môn ngọai ngữ.  Nhưng trẻ thơ chúng tôi thích ứng ḥan cảnh rất nhanh, những chữ Hoa giản thể một thời gian ngắn chúng tôi làm quen không có ǵ khó khăn.  Chủ nhiệm lớp 4 của tôi là Thầy Xay, tôi không có nhiều ấn tượng về Thầy, cũng như Thầy Phu khi lên lớp 5.   Tôi chỉ nhớ không c̣n Phan Thúy Ưng trong lớp, tôi được bầu làm lớp trưởng.  Tôi nghĩ có thể do tôi biểu hiện xuất sắc môn tiếng Hoa nên được làm lớp trưởng chứ trong suốt qúa tŕnh học tôi chưa bao giờ đứng nhất lớp v́ môn tóan tôi hơi yếu.

 

Bắt đầu từ lớp 6 ( 1978 ) bạn học tôi dần dần “biến mất” khỏi lớp  không một lời từ gĩa.  Tôi được biết họ đi vượt biên hoặc đi đăng kư.  Tôi rất hiểu t́nh cảnh, tâm trạng của mọi người lúc đó.  Năm đó Cô Hạnh Em là Chủ nhiệm lớp tôi, hiện Cô vẫn ở nhà Quán nem Mỹ Hạnh ở đường Trần Qúy Cáp.

 

Đầu năm học lớp 7 một điều khiến tôi buồn rầu suốt cả tháng trời đă xảy ra:  Nhà trường quyết định tách một nửa lớp qua trường Xương Huân ( nay là trường Chu Văn An ).  Theo tôi được biết là tất cả các lớp trong trường đều bị cắt một nưả đi trường khác.  Đột nhiên trong lớp có đến một nửa là bạn học lạ tôi nhất thời không thể quen được môi trường đó.  Nhiều buổi đi học về tôi lang thang sang trường Xương Huân xem có gặp được những đứa bạn học thân mến của ḿnh từ thời học mẫu giáo hay không, nhưng cửa cổng đóng im ĺm, và tôi không c̣n gặp lại những người bạn học như :  Tôn Tuyết Phưong, Hùynh Lệ Quyên, Ngụy Chí Phát, Ngô Thanh Minh …v́ ngay sau đó hàng lọat người Hoa đăng kư rời khỏi Việt Nam, lớp tôi ṭan bộ đi hết khỏang 70 - 80%, gia đ́nh tôi cũng có đăng kư đi trong chiếc tàu do ông Tiêu Lăm tổ chức, nhưng là chiếc tàu cuối cùng kẹt lại, và tôi vẫn c̣n duyên nợ với Nha Trang, với Việt Nam.

 

Việc học hành của tôi sa sút, chủ yếu do việc chuẩn bị rời khỏi Việt Nam, không khí thời cuộc và không c̣n đám bạn thân học chung.  Thậm chí có một lần tôi cầm đầu cả lớp trốn học đi chùa Long Sơn chơi, hôm sau tôi bị Cô Quân ( Cô là giáo viên chủ nhiệm lớp 7 của tôi, nhà ở đường Thái Nguyên gần ga xe lửa ) la  trách.  Tôi c̣n nhớ Cô nói tôi là lớp trưởng mà không làm gương cho các bạn khác noi theo.  Cuối cùng tôi cũng rời khỏi Khải Minh, ở nhà chỉ chờ ngày lên tàu rời khỏi Việt Nam. Sau một thời gian xác định không thể đi ra nước ng̣ai được nữa, tôi đâm ra thèm học, nhớ Khải Minh kinh khủng và tôi lại đăng kư vô học lại. Nhưng tôi đă sai lầm, học lại một thời gian ngắn tôi phát hiện ra tôi không thể nào học được nửa, đầu óc tôi rỗng tuếch v́ không c̣n một khuôn mặt thân quen nào ở trong trường.  Xác của Khải Minh c̣n đó nhưng hồn đă không c̣n, hồn của Khải Minh đă tản mát đi đâu rồi? Ở Mỹ? ở Canada? ở Úc?  ở tất cả các ngơ ngách trên thế giới? Cuối cùng tôi không chịu nổi, không đủ sức chịu đựng việc học ở Khải Minh và lần thứ hai bước ra khỏi trường, và bắt đầu việc học đầy gian truân,khó khăn của tôi không phải ở Khải Minh…

 

Sau 9 năm ở trường Khải Minh tôi ra đi không có lấy một mảnh bằng nào cả, những ǵ tôi học được,  lĩnh hội được, hấp thu được,  thấm nhuần được ṭan bộ nằm trong đầu tôi nhưng nó có gía trị gấp trăm lần những tấm bằng dù là của những trường đại học danh tiếng thế giới hay nổi tiếng ở Việt Nam mà tôi có được…

 

Thay cho lời kết:

 

Tháng 9 năm 2004 tôi trở lại trường Khải Minh, mặc dù nhà tôi ở đường Ḥang Văn Thụ ( Ḥang Tử  Cảnh trước đây ) nhưng gần 25 năm qua tôi không bước vô trường dù rằng hàng ngày tôi đều có đi qua.  Sáng hôm đó tôi đi họp phụ huynh học sinh cho con trai tôi là học sinh lớp 8 của trường ( nay gọi là trường Trưng Vương ),  thật trùng hợp tôi họp ở ngay tại lớp mà trước đây tôi học lớp 4! Ngồi nh́n chung quanh thấy không có ǵ thay đổi, vẫn bốn bức tường đó, vẫn bàn ghế đó, vẫn cửa sổ đó…Tôi nh́n các phụ huynh khác trong lớp đột nhiên tôi có ước muốn tất cả phụ huynh đó đều là bạn học của tôi thuở xưa… Khi họp xong tôi đi hết các tầng lầu, đi hết các lớp học:  Đây là lớp học tôi đánh lộn với Tô Kỳ Xương; đây là khu hành lang Châu Nại Phúc đánh rơi kính cận của tôi xuống dưới sân trường vỡ tan.  Tôi vẫn c̣n nhớ nét mặt tái xanh v́ sợ của nó; đây là hành lang phía sau lớp học mà bọn tôi gồm Lâm Du Tường, Lâm Minh Hoa, Sóai Diệc Xuyên…cậy gạch ra ném nhau chơi! ( hiện nay vẫn không có gạch lát lại ); đây là thang vịn đi xuống lầu mà tôi ít khi bước từng bậc thang cấp mà tuột xuống…Đứng ở sân trường hồi lâu tôi nh́n về hướng rạp Tân Thanh chợt phát hiện bậc khán đài đă bị đập bỏ từ bao giờ.  Gốc sân gần đó là nơi tôi hay nh́n những con ch́nh biển, con mực mà anh Ngày ( con trai Thầy Trần Khắc Vân) đi biển đâm về, c̣n bên gốc sân có cầu thang đi lên nhà tập thể giáo viên là nơi tôi đă mua hoa tặng cô Phan Tiểu Thanh nhân ngày nhà giáo Việt Nam ( 20/11/1976 ), và cuối cùng là gốc sân nơi trước đây làm Nhi Đồng Lạc Viên.   Có một cây phượng mà tụi Hùynh Xuân Răng, Vạn Quốc Cường, Phan Gia Tŕ ném nguyên cái bàn học vào cây phượng để phá tổ ong …Nh́n ra giữa sân trường tràn ngập ánh nắng ban mai,tôi dường như nh́n thấy một cậu bé khỏang 10 tuổi mặc đồng phục với áo sơ mi có số hiệu 2722 đang chơi bóng rỗ bằng trái banh tennis, nh́n sang dăy lớp học tôi dường như nh́n thấy một chú bé khỏang 5 tuổi đang cuống cuồng chạy đi t́m lớp học ḿnh …

 

 

VƯƠNG VĨNH HIỆP 王永協   <photo>
Nha Trang, tháng 6 năm 2005

 

 

 

 

 

 

 

 

Copyright © 2006 KHAIMINH.ORG