|
Lời Giới Thiệu:
Lâm
Giác Dân (1887 – 1911) tự Ý Đồng,
hiệu Đẩu Phi, người tỉnh Phúc Kiến,
Trung Quốc. Năm 1902, khi mới 14 tuổi, thi đỗ
vào Đại Học Đường Toàn Mẫn. Năm 1907, sau khi tốt nghiệp,
ông tiếp tục thi đậu vào Đại Học
Khánh Ứng Nghĩa Thục Nhật Bản và theo học
ban Triết. Năm 1911 ông
về nước tham gia cuộc khởi nghĩa Quảng
Châu tấn công Phủ Tổng Đốc, nhưng sau
bị thương và bị bắt. Khi bị
xét xử ông đă hiên ngang anh dũng hy sinh,
được sử sách tôn xưng là một trong “72 liệt sĩ Hoàng Hoa
Cương”. “Bức Thư Tuyệt Mệnh” (與妻訣別書) viết
gởi người vợ
trẻ đang mang thai đèo thêm đứa con thơ 5
tuổi, chỉ ba hôm trước khi ông tham gia cuộc
khởi nghĩa, đă được đưa vào
chương tŕnh giảng dạy môn Văn bậc trung
học cho cả 2 chương tŕnh ở Đài Loan và
Hoa Lục.
Nhân dịp kỷ
niệm 100 năm cuộc cách mạng Tân Hợi vĩ
đại dưới sự lănh đạo của bác
sĩ Tôn Dật Tiên, lật đổ chế độ
quân chủ chuyên chế ngự trị mấy ngh́n
năm ở Trung Quốc, xây dựng lên nền Cộng
Ḥa đầu tiên ở châu Á, kính dâng hương linh thầy
giám học Lê Nguyên 黎元教務主任, người đă giảng dạy
về bức thư này cho lớp chúng tôi vào năm thứ
2 ở bậc Sơ Trung.
H.Q.T. 韩国忠
( Chuyển Ngữ )
BỨC THƯ
TUYỆT MỆNH GỞI HIỀN THÊ
 
Ư Ánh yêu dấu của
anh,
Giờ chừ, với lá thư này anh xin chia tay vĩnh
biệt cùng em! Anh viết
thư này trong khi nước mắt và mực cùng tuôn
trên giấy, thư khó thể viết xong nhưng sao cứ
muốn gác bút! Anh lại
sợ em không xét rơ ḷng anh, bảo rằng anh nào nhẫn
tâm bỏ mặc em để ra đi, nào không thấu
hiểu rằng em đâu bao giờ muốn anh chết,
nên mới cầm ḷng viết thư cho em hay đây.
Anh
rất mực yêu em, chính nhờ t́nh yêu này anh mới
đũ can đảm từ bỏ cuộc sống. Từ thuở gặp em đến
giờ, anh luôn ước nguyện sao cho những ai
yêu nhau trên trần thế đều được
nên vợ nên chồng, hạnh phúc bên nhau; song, khắp
đó đây t́nh cảnh chính trị tanh hôi, bọn sói
lang hung ác đầy đường, những gia
đ́nh được yên vui thật sự có là
bao? Tục ngữ có câu: “Những
người nhân đức họ tôn trọng bậc
cao niên của họ, sau đó mở rộng ḷng ra
để tôn trọng bậc cao niên của người
khác; yêu thương trẻ con của họ, sau đó
mở rộng ḷng ra để yêu thương trẻ
con của người khác.” Anh nới rộng t́nh yêu của
anh dành cho em để giúp thiên hạ mọi người
được quyền yêu thương những ǵ họ
yêu, đó là lư do tại sao anh dám chết trước
em mà không lo ngại về em.
Nếu em thấu hiểu tâm ư của anh, thời
sau những cơn khóc gào bi thương dành cho anh, em cũng
nên suy nghĩ cho tất cả mọi người trên
trần thế, cũng nên vui vẻ hy sinh hạnh phúc
của đôi ḿnh để phấn đấu cho hạnh
phúc chung của tất cả mọi người. Em không nên đau buồn, em
nhé!
Em
c̣n nhớ chăng vào một đêm nọ, khoảng 4,
5 năm về trước, anh đă bảo cùng em: “Thay
v́ anh phải chết trước em, anh thà chấp nhận
để em chết trước!” Thọat nghe xong câu ấy em
khá giận giữ, nhưng sau khi nghe anh ôn tồn giải
thích ngọn ngành, tuy em chưa hẳn đồng ư,
nhưng em cũng chẳng bác bẻ ǵ. Thâm ư của anh là với vốn
sức khỏe yếu nhược của em, em sẽ
không thể nào chịu đựng nổi nỗi
đau thương v́ mất anh; anh cũng không thể
nào nhẫn tâm để lại cho em nỗi đớn
đau đó khi phải chết trước, do thế,
anh thà xin em chết trước để anh gách vác nỗi
đau. Hởi ơi, nào
ai có biết cuối cùng rồi anh sẽ phải chết
trước em đây!
Anh
thật không bao giờ quên được em
đâu. Hồi tưởng
lại căn nhà ở đường Hậu Nhai, sau
khi vượt qua khỏi cổng, xuyên qua hành lang,
băng qua thính đường trước và sau, quẹo
chừng thêm 3, 4 cái là tới một pḥng khách nhỏ,
bên cạnh pḥng khách ấy là căn buồng của
chúng ḿnh. Nhớ sau khi
cưới khỏang 3, 4 tháng, trời đang đúng
lúc vào đông, độ rằm 15, bên ng̣ai song cửa
lưa thưa mấy nhành mai ẩn hiện, phản nhấp
lẫn nhau dưới ánh trăng đêm. Chúng ḿnh tay đan tay kề
vai th́ thầm, bất luận chuyện ǵ, t́nh ǵ mà không thể thố
lộ được cho nhau vậy nhỉ ? Hôm nay nghĩ lại ngậm
ngùi rơi lệ. Lại
nhớ về 6, 7 năm trước, có lần anh trốn
nhà sau quay về, em
vừa khóc vừa van: “Mong anh sau này có
đi đâu xa nhớ cho em hay, em nguyện xin cùng
đi với anh, anh ạ!” Anh đă đáp lời chấp
thuận. Mười mấy
hôm trước khi anh về nhà, định bụng sẽ
dùng cơ hội đó để bày tỏ chuyến
đi này cho em hay, nhưng khi trực diện anh lại
không thể nào cất lời
ra được. Khổ
thay em lại có mang, anh sợ em không hứng chịu nổi
cảnh bi thương, nên ngày ngày mượn rượu
mua say. Ôi, nỗi đau cuả
anh lúc bấy giờ không bút mực nào diễn tả
được.
Anh
thật ḷng muốn được gắn bó bên em cho
đến trọn đời, nhưng nh́n vào thời
thế nước nhà, thiên tai có thể xảy ra giết
chúng ta chết, trộm cướp có thể dí bức
giết chúng ta chết, quân xâm lược xâu xé chia cắt
quê hương có thể giết chúng ta chết, bọn
quan lại gian ô ngược đăi dân lành có thể giết
chúng ta chết, thế hệ chúng ta ở Trung Quốc
ngày nay không có bất cứ một khỏanh khắc
nào, hoặc một nơi nào có thể tránh thóat
được sự giết chóc cả! Đến khi ấy, anh sẽ
phải trố mắt bó tay nh́n em chết, hay em phải trố mắt vô
phương nh́n anh chết, anh làm sao có thể chấp
nhận được điều này? C̣n em có thể
chấp nhận được điều đó
chăng? Ngay cả khi
chúng ta có thể thoát khỏi cảnh chết chóc đi
nữa, nhưng nếu chúng ta bị tách biệt xa cách
không thể gặp nhau, thậm chí mong mỏi vô vọng
đến xương chúng ta biến thành đá; thử
hỏi xưa nay mấy ai đă từng trải cảnh
gương vỡ lại lành nguyên vẹn? Thành ra sự
việc c̣n đau khổ hơn cả cái chết nữa cơ. Lúc bấy giờ
chúng ta sẽ làm sao! Ngày
nay anh và em c̣n may mắn sống sót lành lặn, nhưng
thiên hạ có những người không đáng chết
lại bị chết, không muốn chia cách lại bị
tách chia, số này đếm không xuể. C̣n như chúng ta những kẻ
chung t́nh yêu
thương lẫn nhau làm sao có thể cam tâm chấp
nhận sự chia ĺa chết chóc được
ư ? Đây là lí do v́ sao anh có thể dám liều lĩnh hy
sinh, và không lo ngại về em.
Nay anh chết đi
không ǵ hối tiếc cả, việc nước thành
bại đương nhiên có các đồng chí chung lo.
Y Tân giờ đă được 5 tuổi, không bao lâu
sẽ trưởng thành,
em hăy trông nom con thật kỹ hầu con được
giống anh. C̣n bé đang
trong bào thai, anh đóan là gái; nếu quả là gái nhất
định sẽ giống em; anh cảm thấy rất
an ủi hài ḷng; họa hoằn là trai thời em nên dạy
dỗ con nối chí theo bố, để anh chết rồi
vẫn c̣n hai Ư Đồng bên cạnh em. May mắn
thay! May mắn thay!
Gia đ́nh ḿnh rồi
đây sẽ nghèo, nhưng nghèo không có chi là khổ, chẳng
qua ngày tháng sinh nhai đạm bạc phẳng lặng
thế thôi. Anh bây giờ
không c̣n ǵ để nói nữa.
Tận nơi chín suối, anh nghe tiếng em khóc
văng vẳng, anh cũng sẽ ḥa khóc cùng em. Thường ngày anh vốn
không tin có ma quỷ,
giờ đây lại mong chuyện ma quỷ nên có thật; người đời
nay tin thần giao cách cảm có lư, anh cũng mong việc
ấy có thật; hầu để anh chết rồi,
hương linh anh vẫn quay quẩn bên em, em khỏi
phải buồn rầu v́ thiếu vắng bạn
đời!
Anh yêu em vô vàn. Em may mắn có duyên gả cho
anh, nhưng lại bất hạnh sinh nhầm vào thời
buổi Trung Quốc lúc này; anh may mắn có duyên cưới
được em, nhưng cũng lại bất hạnh
sinh nhầm vào thời buổi Trung Quốc lúc này! Để rồi cuối cùng
anh không thể chỉ biết lo cho mỗi chính ḿnh
thôi! Hởi ơi! Giấy ngắn t́nh dài, những
ǵ anh chưa viết hết vẫn c̣n muôn vạn, em có
thể suy đóan liên tưởng được. Anh bây giờ không thể về
thăm em, anh vẫn biết em không thể xa anh, rồi
đây em sẽ thỉnh thỏang gặp anh trong những
giấc mơ em ạ! Thật
đau đớn nhĩ!
Ư Đồng
Viết sau nửa đêm ngày 26 tháng Ba,
năm Tân Hợi
Hàn Quốc
Trung 韩国忠 chuyển ngữ
|
